Home » Medisch » Flemen bij paarden
Flemen bij paarden

Flemen bij paarden

De oorzaak waarom een paard gaat flemen is dat het paard op die manier beter kan ruiken. Dus op het moment dat een paard een bepaald geurtje ruikt zal hij dit beter kunnen waarnemen en interpreteren als hij fleemt.

 

2)      Wat is de functie van Flemen?

De functie van het gedrag is dat het paard beter kan ruiken. Door zijn bovenlip op te krullen kan het geurtje naar het orgaan van Jacobson. Dit is een klein orgaan onder in de neusholte waarmee het paard geurtjes kan analyseren. Normaal gesproken komt de ingeademde lucht niet langs dit orgaan. Maar als een paard iets bijzonders ruikt dan fleemt hij om het speciale geurtje wat beter te bestuderen. Een paard kan dus door te flemen een geurtje ook misschien wel herkennen, terwijl hij dat door “gewoon” te ruiken in eerste instantie niet kon! Elk geurtje dat het paard opvangt, kan hem iets vertellen. Urine, mest, zweet, het zijn middelen die een paard in het wild kan gebruiken om de kudde terug te vinden. Onze paarden ruiken bijvoorbeeld dat ze in de buurt zijn van hun vertrouwde stal.

De geur van de urine van een merrie kan een hengst vertellen of ze hengstig is omdat er op dat moment veel oestrogeen in de urine zit. Oestrogeen is een hormoon en de geur daarvan windt een hengst enorm op. Dat is meteen ook de reden dat men hengsten heel makkelijk op een fantoom (neppaard) kan laten dekken. Zolang het fantoom maar naar oestrogeen ruikt.

Ook de geur van de mest geeft heel wat signalen door. Hengsten die op een plaats komen waar een andere hengst heeft gemest zullen proberen hun geur te laten domineren en ook mesten op deze plaats. In het wild is degene die het laatst heeft gemest de dominantste. De geur van zijn mest is als een soort waarschuwing, dit is mijn terrein en je krijgt met mij te maken als je het er niet mee eens bent.

Orgaan van jacobsen bij flemen

3)      Hoe ontwikkelt het gedrag zich bij Flemen?

Bij punt 4 staat ook al een deel van de ontwikkeling van het orgaan hoe een paard tot flemen komt. Als veulen kan een paard al flemen en neemt dan zoveel geurtjes waar dat het al best vaak tot deze handeling komt. Bij het ouder worden zal het paard dus flemen (zoals hierboven al beschreven) om in het wild bijvoorbeeld de kudde terug te kunnen vinden of om te vertellen of een merrie hengstig is, dan zal de hengst ook gaan flemen. Maar ook om een territorium af te zetten als hengst zijnde.

 

4)      Hoe is het gedrag ontstaan?

Hieronder vertel ik over het evolutionaire ontstaan van het gedrag; flemen. Flemen wordt dus veroorzaakt door het orgaan van Jacobson ook wel VNO (vomeronasale kanaal) genoemd. Maar hoe is dit orgaan ontstaan? Want zonder VNO zou een paard dus ook niet de behoefte hebben om te flemen.
De hersenen zijn ontstaan uit een aan één kant gesloten buis, die in de loop van de evolutieuitstulpingen heeft gekregen. De olfactorische bulbi (onderdelen van de hersenen) zijn aan het uiteinde van deze buis ontstaan. Dit proces heeft lang geleden in de evolutionaire geschiedenis plaatsgevonden en de nieuwste delen van de grote hersenen zijn als het ware over deze buis heen gegroeid. De bulbus olfactorius behoort zodoende evolutionair gezien tot de oudere delen van de hersenen. Het olfactorisch systeem is niet alleen een oud systeem, het reukzintuig wordt tevens al vroeg in de embryonale ontwikkeling aangelegd. De andere zintuiglijke systemen worden pas later tijdens de ontwikkeling aangelegd. Doordat het reukorgaan veel connecties heeft met evolutionair oude gebieden die niet direct bij de taalsystemen betrokken zijn, zijn geuren vaak moeilijk in taal uit te drukken. Dit is op het paard niet van toepassing, maar zegt wel iets over het historische belang van de reukzin. De lange axonen van de vomeronasale receptorcellen eindigen in de bulbus olfactorius accessorius. Via de bulbus olfactorius accessorius projecteren de receptorcellen vervolgens naar de amygdala en het voorste gedeelte van de hypothalamus. Het paard heft het hoofd, trekt de bovenlip op en stopt even met ademen. Door de bovenlip op te trekken en dus te flemen neemt het paard de geurstoffen op in de ductus incisivus. Dit is een kanaaltje welke verbonden is met de neusholte en het VNO oftewel het orgaan van Jacobson. Kortom een interessant systeem dus hoe een paard tot flemen komt.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*